Scenariodenken op NRC Live – Zorgtech 


Donderdag 15 september 2016 vond het evenement Zorgtech van NRC-Live plaats in (Felix Meritus) Amsterdam. Tijdens dit evenement organiseerde SMO een workshop ‘Strategisch Scenariodenken in de Zorg’. Een gevarieerde groep deelnemers, waaronder business developers, consultants, bestuurders, zorgprofessionals en beleidsmakers uit heel Nederland, gingen aan de slag met verschillende toekomstscenario’s onder leiding van jonge wetenschappers vanuit SMO.

In 2041 heeft de vergrijzing in Nederland haar hoogtepunt bereikt. Op het hoogtepunt van de vergrijzing zullen elke 10 werkende Nederlanders zorg moeten dragen voor 9 niet-werkende Nederlanders. Deze stijging in de zorgdruk is niet op te vangen met het huidige zorgsysteem. Hoewel een aantal belangrijke ‘trends’ zoals de demografische verschuivingen en een toename in de ontwikkeling van technologie zichtbaar zijn, zijn er ook veel onzekerheden in de toekomst. Hoe kunnen we ons ondanks deze onzekerheden goed voorbereiden en de zorg in Nederland toekomstbestendig maken? Scenariodenken is een methode om op een strategische wijze met onzekere toekomstfactoren om te gaan. De centrale vraag van de workshop:

Hoe moeten formele en informele zorgverleners in de toekomst samenwerken?

Daphne Truijens (initiator SMO Promovendi) en Jorinde Vernooij (lid SMO Promovendi en scenario planner) trapten de workshop af met een presentatie over het scenariodenken als methode en een toelichting van de ontwikkelde scenario’s van SMO: Big Data is watching over us (bijv. domotica, zorg op afstand, big data gebruikt door overheid), Survival of the fittest (bijv. keuzeverantwoordelijkheid, burgerinitiatief, marktwerking), One for all and all for one (bijv. solidariteit, mensenwerk, zelfredzaamheid) en Caring is protecting (bijv. mantelzorgplicht, privacy, schoolvakken over zorg). De assen in de scenario’s worden gekenmerkt door de mate van acceptatie van technologie en of de overheid dicterend of faciliterend optreedt (zie afbeelding).


Na deze kick-off werd er een goede lunch verzorgd door NRC-Live, waarna de deelnemers weer actief aan de slag gingen met de verschillende scenario’s in deel twee van de workshop. In subgroepen hebben de deelnemers de plotlijnen van de scenario’s verder ingevuld, met behulp van een aantal vragen over een specifieke casus.

Na het invullen van de plotlijnen gingen de deelnemers verder met de uitdagingen en kansen per scenario. Iedere subgroep bedacht voor haar eigen scenario wat de positieve en negatieve aspecten van het scenario waren en welke actiepunten er geformuleerd konden worden om enerzijds de positieve aspecten te bevorderen en anderzijds de negatieve aspecten geen werkelijkheid te laten worden.

Tot slot gingen de deelnemers plenair in discussie over de verschillende actiepunten. De workshop heeft in ieder geval tot een aantal interessante gezamenlijke ideeën en actiepunten als uitkomsten geleid, waaronder het ontwikkelen van een “munt”/spaarsysteem gebaseerd op wederkerigheid (zie de onderstaande foto voor de andere actiepunten). Al met al een geslaagde workshop. Wij waren erg blij en onder de indruk van de energie en het enthousiasme van de groep om samen met SMO na te denken over toekomstbestendige zorg vanuit de verschillende scenario’s.